ห้องน้ำเป็นเรื่องเล็ก ๆ ที่ไม่มีใครเตือนคุณล่วงหน้า โรงแรม ห้างสรรพสินค้า และคาเฟ่สำหรับนักท่องเที่ยวในเวียงจันทน์และวังเวียงมีโถส้วมแบบนั่งราบสไตล์ตะวันตกและใช้ได้ไม่มีปัญหา แต่เมื่อเข้าร้านอาหารท้องถิ่น ตลาด สถานีขนส่ง หรือพื้นที่ชนบท คุณจะได้พบกับอีกแบบหนึ่ง ทั้งหมดนี้ไม่ยากเลยเมื่อรู้วิธี
ส้วมนั่งยอง
ส้วมนั่งยองคือโถกระเบื้องที่ฝังอยู่กับพื้น มีที่วางเท้าทั้งสองข้าง หันหน้าไปทางด้านที่มีส่วนโค้งครอบ วางเท้าบนที่วางเท้า และนั่งยองลงจนสุด ซึ่งจะมั่นคงกว่าการย่อตัวครึ่งเดียว พับขากางเกงขึ้นและเอาของออกจากกระเป๋าหลังก่อน หลายคนรู้สึกว่าส้วมแบบนี้ถูกสุขลักษณะดี เพราะไม่มีอะไรสัมผัสผิวของคุณเลย
ไม่มีกระดาษ หรือกระดาษต้องทิ้งลงถัง
ห้องน้ำท้องถิ่นหลายแห่งไม่มีกระดาษชำระให้ พกทิชชูห่อเล็กและเจลล้างมือติดตัวไว้ตลอดเวลา นิสัยข้อนี้ข้อเดียวแก้ปัญหาห้องน้ำได้เกือบทั้งหมด ในที่ที่มีกระดาษให้ ให้มองหาถังเล็ก ๆ ข้างโถส้วม เพราะในลาวส่วนใหญ่ กระดาษที่ใช้แล้วต้องทิ้งลงถัง ไม่ใช่ทิ้งลงท่อ เนื่องจากท่ออุดตันได้ง่าย ป้ายเตือนหรือแค่การมีถังอยู่ก็บอกได้ว่าที่นั่นใช้กฎแบบไหน
สายฉีดและถังน้ำ
ข้างโถส้วมส่วนใหญ่จะมีสายฉีดน้ำแบบมือถือขนาดเล็ก ที่มักเรียกกันว่าสายฉีดชำระ เป็นทางเลือกแบบท้องถิ่นแทนกระดาษ คือฉีดน้ำแล้วซับให้แห้งด้วยทิชชู ทดสอบแรงดันน้ำโดยหันออกจากตัวก่อน ส้วมนั่งยองมักไม่มีคันกดชักโครก แต่จะมีถังหรืออ่างน้ำพร้อมขันวางไว้แทน ตักน้ำราดลงโถสองสามขันเพื่อชำระล้าง และเติมน้ำในอ่างให้เต็มหากมีก๊อกน้ำ
ค่าใช้บริการเล็กน้อย
ห้องน้ำสาธารณะที่ตลาด สถานีขนส่ง และแหล่งท่องเที่ยวยอดนิยมมักมีผู้ดูแลที่เก็บค่าบริการเล็กน้อยเป็นเงินกีบ เตรียมธนบัตรใบเล็กไว้ให้หยิบง่ายสำหรับเรื่องนี้ ห้องน้ำแบบเสียเงินมักเป็นห้องน้ำที่สะอาดกว่า
หาห้องน้ำสะอาดได้ที่ไหน
ในเวียงจันทน์ ห้างสรรพสินค้า ร้านกาแฟเชน และล็อบบี้โรงแรมเป็นที่ที่พึ่งพาได้ บนเส้นทางระหว่างเวียงจันทน์กับวังเวียง สถานีรถไฟมีห้องน้ำที่ได้มาตรฐาน ส่วนจุดพักรถบัสมีคุณภาพแตกต่างกันไป วัดบางแห่งมีห้องน้ำสาธารณะในบริเวณวัด ใช้อย่างให้เกียรติและแต่งกายให้เหมาะสม ในวังเวียง ร้านอาหารตามถนนสายหลักมักให้ลูกค้าใช้ห้องน้ำของร้านได้
สิ่งที่ควรพก
ทิชชู เจลล้างมือ และธนบัตรกีบใบเล็กครอบคลุมเกือบทุกสถานการณ์ เพิ่มถุงกันน้ำเล็ก ๆ หรือซองซิปสำหรับใส่มือถือ เพื่อไม่ต้องวางมือถือบนพื้นที่เปียก ผ้าอนามัยมีขายที่ร้านขายยาและมินิมาร์ทในเมือง แต่ควรนำยี่ห้อที่คุณใช้ประจำมาจากบ้าน เพราะนอกเวียงจันทน์มีให้เลือกน้อย
ท้องเสีย
นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่ไม่มีปัญหา แต่การเปลี่ยนอาหารและน้ำบางครั้งก็ทำให้ท้องเสียได้สักวัน ดื่มน้ำขวดหรือน้ำกรอง ระวังน้ำแข็งจากแผงลอยริมทาง และพกผงเกลือแร่กับยาแก้ท้องเสียพื้นฐานมาจากบ้าน ร้านขายยาในเวียงจันทน์มียาครบครันหากคุณต้องการเพิ่ม